Yếu tố làm nên một cây đàn Guitar tốt

Chắc các bạn nhiều khi tự hỏi tại sao có cây đàn mắc tiền, có cây đàn rẻ tiền, có cây đàn tiếng hay có cây đàn tiếng dở. Thậm chí bạn còn rối bời hơn khi có cây đàn mắc tiền được làm từ gỗ tốt nhưng lại cho âm thanh không tốt và khó chơi trong khi có cây đàn bình thường từ gỗ bình thường hơn nhưng lại cho âm thanh hay và chuẩn.

Có thể nói yếu tố công nghệ làm đàn, kĩ thuật gia công của người thợ là yếu tố quyết định đầu tiên đến chất lượng của cây đàn. Một người thợ giỏi thì đưa tấm gỗ bình thường hay tốt thì đều có thể cho ra được cây đàn chuẩn, chất lượng. Còn người thợ không giỏi, không nắm rõ các kĩ thuật cần thiết để gia công một cây đàn tốt, dù đưa tấm gỗ xịn cỡ nào thì cây đàn làm ra vẫn không chuẩn. Tuy nhiên với người mua không am hiểu về đàn, khi mua đàn chỉ biết nhìn vào gỗ, chỉ dựa vào gỗ và bề ngoài thì vô tình sẽ mua phải những cây đàn được làm không chuẩn, không chính xác từ người thợ tay nghề kém. Tất nhiên những cây đàn như vậy sẽ không bao giờ cho ra được chất âm tốt, sẽ bị nhiều lỗi vặt mà sửa hoài không xong, không mang lại cảm giác dễ chơi.

Có một câu nói rất hay từ Steve Jobs "Một người thợ mộc giỏi sẽ không dùng gỗ xấu làm lưng tủ, cho dù sẽ không ai nhìn thấy". Ý nghĩa của câu nói này chắc chắn không dừng lại ở phạm vi xấu đẹp, mà rộng ra  là người thợ giỏi sẽ làm hoàn hảo và đúng chuẩn mọi chi tiết nhỏ nhất, dù cho đó là những chi tiết bên trong không được người khác nhìn thấy, có như vậy mới cho ra được một sản phẩm tinh xảo, chuẩn và tất nhiên chất lượng sẽ tốt. Cũng chính vì triết lí đó nên có thể thấy những sản phẩm của Apple đều tinh tế từ bên ngoài lẫn bên trong khi được tháo ra, các điện thoại Iphone luôn được xếp vô sản phẩm có phần cứng tốt nhất.

Một sản phẩm công nghệ như điện thoại Iphone với phần mềm và phần cứng, mà phần cứng vẫn rất quan trọng như vậy, quyết định tới chất lượng, giúp cho Iphone dùng lâu nóng hơn, ổn định hơn, bền hơn. Thế thì một sản phẩm mang tính thủ công như guitar thì phần cứng lại càng quan trọng hơn nhiều lần (Guitar không có phần mềm như điện thoại, phần cứng guitar bao gồm NGUYÊN LIỆU GỖ và CÁCH GIA CÔNG NGUYÊN LIỆU GỖ ĐÓ) Phần cứng của guitar được gia công tốt, gỗ được sấy kĩ, các chi tiết được gia công tỉ mỉ, chính xác và đúng chuẩn là yếu tố đầu tiên giúp cho ra một cây guitar chuẩn chất lượng, bền và không bị bệnh vặt (nếu có hư hỏng gì sửa cũng dễ chứ không phải như những cây đàn lỗi sửa hoài mà vẫn không chuẩn được). Nên đàn được làm từ nghệ nhân giỏi bao giờ cũng hay và chuẩn dù làm từ gỗ rẻ tiền hay mắc tiền (miễn không phải gỗ non là được)

Trước đây các xưởng đàn Việt Nam còn ít, do đó các sản phẩm được tiêu chuẩn hóa rất rõ ràng theo cấp bậc của gỗ. VÍ DỤ như gỗ Hồng Đào sẽ dùng để làm cho các cây đàn tầm dưới 3tr, gỗ Điệp cho tầm đàn 2tr5 đến 4tr, gỗ Cồng từ 3tr đến 4tr5, Cẩm ấn thì phải trên 5tr (Chỉ là ví dụ). Làm cho khách hàng có cái nhìn mặc định rằng cứ hễ gỗ Cồng thì phải trên 3tr. Do đó hiện nay với nhiều xưởng đàn mới, dựa vô tâm lý sai lầm  đó của khách hàng nên cho ra những cây đàn gỗ Cồng hay Điệp với giá chỉ khoảng 2tr, gỗ Cẩm Ấn chỉ khoảng 4tr (Ví dụ) làm cho khách hàng cứ nghĩ vậy là rẻ. Nhưng thật ra trong đó sẽ có những cây đàn chất lượng được và có những cây đàn chất lượng kém (thậm chí tất cả điều không tốt), mà cụ thể là được làm bởi thợ tay nghề yếu, đàn làm từ gỗ non, gỗ không được sấy kĩ trước khi làm nên càng chơi về sau âm thanh đi xuống và hay mắc lỗi vặt, bên ngoài thì được làm tạm chấp nhận được nhưng các chi tiết bên trong không được nhìn thấy thì làm ẩu. Nan đàn bên trong là chi tiết rất quan trọng quyết định âm thanh, nên dù đàn được làm gỗ tốt nhưng nan bên trong được làm không đúng không hợp với gỗ thì cũng không cho ra được âm thanh hay (cái này thì thợ giỏi nhiều kinh nghiệm mới giải quyết tốt). Trong thực tế nhiều năm bán đàn, mình đã từng thấy những cây đàn gỗ Cẩm Ấn nhưng tiếng lại thua cả một cây đàn Hồng Đào 2tr (Cảm nhận chủ quan).

Dưới đây là một ví dụ khi mình sửa đàn cho khách. Có thể thấy cây đàn thuộc dòng kĩ, cần đàn và headstock được bọc chỉ gỗ, giá cây đàn này sẽ không dưới 2tr5 (thậm chí 3tr hơn) tuy nhiên ở một chi tiết rất cơ bản là ngựa đàn mà người thợ lại không làm tốt. Rãnh ngựa đàn được làm lem nhem không bằng phẳng, điều này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến chất âm. Vì làm lem nhem vậy sẽ làm giảm diện tích tiếp xúc giữa ngựa đàn và mặt đàn làm cho khả năng truyền âm thanh từ dây đàn xuống mặt đàn thông qua ngựa đàn bị giảm. Với chi tiết đơn giản vậy mà người thợ không nhận thức được phải làm tốt thì chắc chắn những chi tiết bên trong như nan đàn cũng không được người thợ hiểu và làm đúng chuẩn. Kết quả thực tế là cây đàn này âm thanh không tốt, ngoài ra còn bị các lỗi khác như dàn phím không đều (gây ra tiếng rè), góc cần bị sai nên cho cảm giác nặng tay khi chơi.

Do đó để chọn được cây đàn tốt, bạn không nên dựa vào gỗ đàn mà nên trực tiếp thử cây đàn để chọn ra cây đàn âm thanh tốt, dễ chơi và không bị những lỗi sơ đẳng. Tất nhiên sẽ có những chi tiết không nhìn thấy được cũng như chỉ có người trong nghề mới biết, do đó bạn nên mua đàn ở nơi uy tín với người bán, người thợ có tâm và có trình độ để tìm được cây đàn được làm chuẩn, âm thanh tốt, dễ chơi dù là đàn rẻ tiền hay mắc tiền. Chúc các bạn thành công.



Dù đây là đàn Kỹ với cần và Headstock được bọc chỉ gỗ (giá không dưới 2tr5), tuy nhiên chi tiết bị che khuất là rãnh ngựa đàn lại được gia công rất ẩu và không đạt chuẩn (Đây là đàn khách mang tới nhờ sửa lỗi rè dây, trong lúc sửa mình phát nhiện nhiều chi tiết không chuẩn từ cây đàn).


Rãnh ngựa của tất cả các cây đàn Đại Ngàn dù tầm thấp tiền hay cao tiền đều được gia công sắc sảo, bằng phẳng tuyệt đối giúp cho việc truyền âm thanh từ dây đàn tới thùng đàn tốt.

Comments